Nagrodę im. Wojciecha Burszty za najlepszą monografię z zakresu kulturoznawstwa, przyznaną w ramach Nagród Komitetu Nauk o Kulturze Polskiej Akademii Nauk za wybitne osiągnięcia naukowe w 2026 roku, otrzymała książka Paradoxes of Late Socialism: Polish Popular Cinema of the Eighties, współautorstwa prof. dr. hab. Piotra Zwierzchowskiego z Wydziału Nauk o Kulturze Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. To publikacja, która pokazuje polskie kino popularne lat 80. jako ważne świadectwo przemian społecznych i kulturowych schyłkowego PRL-u.

Książka ukazała się w 2025 roku nakładem niemieckiego wydawnictwa Harrassowitz Verlag. Jej autorami są Marcin Adamczak, Arkadiusz Lewicki, Ilona Copik i prof. Piotr Zwierzchowski z UKW.

Kapituła nagrody doceniła interdyscyplinarną koncepcję publikacji, w której polskie kino popularne lat 80. zostało przedstawione jako zwierciadło społeczeństwa u schyłku PRL-u. Autorzy analizują, w jaki sposób filmy rozrywkowe, często wykorzystujące konwencje gatunkowe, odzwierciedlały ówczesne nastroje i społeczne napięcia. Szczególną uwagę poświęcają motywom erotyki, muzyki rockowej i nostalgii, ukazując ich znaczenie w kontekście przemian kulturowych i społecznych.

Publikacja pokazuje, że kino popularne może być ważnym źródłem wiedzy o społeczeństwie, jego aspiracjach, lękach i przemianach. Autorzy łączą perspektywę filmoznawczą i kulturoznawczą, proponując podejście badawcze, które pozwala spojrzeć na polską kulturę lat 80. również w szerszym, środkowoeuropejskim kontekście.

Monografia jest dostępna bezpłatnie w formule Open Access na stronie wydawnictwa: Paradoxes of Late Socialism – Harrassowitz Verlag.

Więcej informacji o wynikach konkursu: Komitet Nauk o Kulturze PAN.