Karate, Bruce Lee i PRL. Dalekowschodnie sztuki walki w perspektywie kulturoznawczej
Jak karate, judo i kung-fu funkcjonowały w realiach Polski Ludowej? Dr Marcin Kowalczyk z Wydziału Nauk o Kulturze UKW w swojej najnowszej monografii pokazuje, że dalekowschodnie sztuki walki były w PRL czymś znacznie więcej niż egzotyczną modą — stały się ważnym językiem opisu ciała, męskości i relacji jednostki z systemem, a fenomen Bruce’a Lee odcisnął trwały ślad w polskiej kulturze popularnej.
Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego ukazała się monografia autorstwa dr. Marcina Kowalczyka „Ciosy karate ćwiczyłem z bratem”. Dalekowschodnie sztuki walki w kulturze PRL.
Książka poświęcona jest obecności i funkcjonowaniu dalekowschodnich sztuk walki – przede wszystkim judo, karate i kung-fu – w kulturze polskiej lat 1945–1989. Autor analizuje ich recepcję oraz warianty kulturowych przekształceń, koncentrując się na tym, w jaki sposób tytułowe praktyki były adaptowane, reinterpretowane i wykorzystywane w różnych obiegach kultury Polski Ludowej. Praca łączy analizę semiotyczną z perspektywą antropologiczną i ustaleniami martial arts studies. Przedmiotem badań są m.in. komiks, produkcje audiowizualne oraz literatura, traktowane jako przestrzenie negocjowania znaczeń związanych z aksjologią, ciałem, męskością i podmiotowością. Szczególne miejsce w rozważaniach zajmuje analiza fenomenu Bruce’a Lee, który został potraktowany jako kluczowy punkt odniesienia dla wyobrażeń na temat dalekowschodnich sztuk walki w kulturze PRL. Autor dowodzi, że postać ta odegrała istotną rolę w procesie popularyzacji określonych modeli cielesności i sprawczości, a jej recepcja miała charakter wykraczający poza ramy kina rozrywkowego, wpływając na praktyki kulturowe i społeczne. Książka pokazuje, że w kulturze PRL ciało trenujące i walczące stawało się ważnym medium kształtującym relacje między jednostką a systemem.
